İçeriğe geç

AFC – Kulüp Turnuvaları

Last updated on 30 Eylül 2021

1.) 1967–1972 Döneminde AFC Şampiyon Kulüpler Kupası

Asya Şampiyonlar Ligi, AFC üyesi ülkelerinin şampiyonları için bir turnuvadır. Şampiyon Kulüpler Kupası olarak başladı ve zaman içinde çeşitli farklı formatlara sahipti. İlk turnuva basit bir eleme formatı ile oynanırken sonraki üç format bir grup aşamasından oluşuyordu.

İsrail kulüpleri turnuvanın ilk dördüne domine ederken, bu kısmen Arap takımlarının onlarla karşılaşmayı reddetmesinden kaynaklandı. 1970’de Lübnanlı Homenetmen yarı finalde Hapoel Tel Aviv’e karşı oynamayı reddederek Hapoel’e finalde kazanma fırsatı verdi: 1971’de Iraklı Al-Shorta, Maccabi Tel Aviv’e karşı oynamayı üç kez reddetti: ön eleme maçında tur, grup aşaması ve finalin kendisinde. Irak medyası Al-Shorta’yı turnuvanın galibi olarak gördü ve takım Bağdat’ta üstü açık bir otobüs geçit töreni düzenledi 1972 turnuvası AFC tarafından iki Arap takımı İsrailli Maccabi Netanya’ya karşı oynamayı reddettiğinde iptal edilmek zorunda kaldıktan sonra, İsrail konfederasyondan atıldı.

2.) 1985-2002 Dönemi – Kupanın Dönüşü

1989-90 sezonunda dünyada neler olduğuna bakmaya devam ediyoruz. Tabii ki dünya, Avrupa ve Güney Amerika’dan oluşmuyor. Asya Kulüpler Şampiyonası’ndan tarihçesinden daha önce bahsetmiştim. Kısa hatırlarsak kupanın başlangıcı 1967 ve İsrail takımları Maccabi ve Hapoel Tel Aviv’in Arap takımlarının onlarla karşılaşmayı reddetmesi üzerine kupaya ambargo koyması şeklinde başladı. 1972’de iki Arap takımı, İsrail’in Maccabi Netanya takımına karşı oynamayı reddedince sorunlar çözülünceye kadar kupa iptal edildi.

1985’de kulüp bazındaki turnuva Şampiyon Kulüpler Kupası olarak tekrar başladı ve bu yeni formatta artık İsrail takımları yoktu. Güney Kore’nin Daewoo Royals takımı Suudi Arabistan’ın Al Ahly takımını yenerek yeni turnuvada ilk şampiyon oldu. 1987’de Furukama Yokohoma (Japonya), 1988’de Yomiuri Kawasaki (Japonya), 1989’da Al Saad (Katar) zafere ulaştı.

1989-90 sezonunda turnuvaya katılan 27 takım 3 tane 5’li, 3 tane 4’lü grupta lig usulü ilk turu oynadılar. Avrupa’da bu gruplu turnuvalara maddi sebeplerle merak oluşsa da aslında Asya gibi çok büyük ve kulüplerin de çok varlıklı olmadığı kıtalarda daha çok uzaklık, yol masrafları gibi sebeplerle bu gruplar düzenleniyordu (Güney Amerika’da olduğu gibi). Gruplarda komşu ülkeler dikkate alınırken maddiyat Avrupa’dan oldukça farklıydı?.
1989-90 sezonunda gruplarda ilk iki sırayı alanlardan bazıları play off oynadı ve 7 takım yarı final gruplarına kaldı: Nissan Yokohoma (Japonya), Kuala Lumpur (Malezya), Fanja (Umman), Liaoning Shenyang FC (Çin), Al Rasheed (Irak), Shahin Ahvaz (İran), Pelita Jaya (Endonezya). Bu takımlar iki grup oluşturdular. Bu gruplarda yine rövanşlı lig usulü karşılaşmalar oynandı ve en sonunda iki grup birincisi finale yükseldi: 1972’de kurulmuş olan Nissan Yokohoma (Daha sonra adı Yokohoma Marinos) ve 1953’de kurulmuş olan Liaoning Shenyang FC. Her iki sahada oynanan iki karşılaşma sonunda Çin temsilcisi Asya şampiyonluğuna ulaşırken bu, Çinlilerin ilk zaferiydi.

3.) 2002’den İtibaren Şampiyonlar Ligi

2002-03 sezonunda Asya Kulüpler Şampiyonası, Asya Kupa Galipleri Kupası birleşerek AFC Şampiyonlar Ligi oldu. Lig şampiyonları ve kupa kazananları, Doğu Asya’dan en iyi sekiz kulüp ve Batı Asya’dan en iyi sekiz kulüp ile grup aşamasına yükselmek için ön eleme playofflarına hak kazanmaktaydı. AFC Şampiyonlar Ligi adı altında ilk kazanan, toplamda BEC Tero Sasana’yı 2-1 yenen Al-Ain oldu. 2004 yılında on dört ülkeden 29 kulüp katıldı ve turnuva programı Mart-Kasım olarak değiştirildi. Grup aşamasında, 28 kulüp, seyahat maliyetlerini azaltmak için Doğu Asya ve Batı Asya kulüplerini ayırarak bölgesel bazda dörderli yedi gruba ayrıldı. Yedi grup birincisi ve son şampiyonlar çeyrek finale yükseldi. Çeyrek finaller, yarı finaller ve finaller iki ayaklı bir formatta oynandı.

2005 sezonunda Suriyeli kulüpler yarışmaya katılarak, her iki tarafta katılan ülke sayısını 15’e çıkardı ve iki yıl sonra, 2006’da AFC’ye transfer olmalarının ardından, Avustralya kulüpleri de turnuvaya dahil edildi. Asya futbolunda profesyonellik eksikliği nedeniyle, saha şiddeti ve oyuncu kaydının geç teslim edilmesi gibi turnuvada hala birçok sorun vardı. Şampiyonlar Ligi, 2009’da ilk on Asya ligine doğrudan giriş imkanıyla 32 kulübe genişletildi. Her ülke, liglerinin gücüne, lig yapısına (profesyonellik), pazarlanabilirliğe, finansal duruma ve diğerlerine bağlı olarak, o ülkenin en üst bölümündeki takım sayısının üçte birinden fazlası olmamakla birlikte, dört adete kadar kontenjan aldı. AFC Pro-Lig Komitesi tarafından belirlenen kriterler, katılımcı federasyonlar için değerlendirme kriterleri ve sıralama, her iki yılda bir AFC tarafından revize edilmekteydi.

4.) 2017-18 AFC Şampiyonlar Ligi ve Genel Değerlendirme

Evet, bugün Japonya’nın Kashima Antlers takımı ilk kez final oynadığı kupada yine ilk kez final oynayan İran’ın Persepolis takımını 2-0 ve 0-0’lık sonuçlarla geçerek şampiyonluğa ulaştı. Kashima Antlers’in kalesinde Güney Koreli Soon-Tae Kwon oynarken Persepolis’in kalesinde Dünya Kupası’nda başta Ronaldo’nun penaltısını kurtarak genel performansı ile kendisinden bahsettirmiş olan Beiranwand vardı. Bu takımlar ilk kez finalde yer aldı ancak Japonya ve İran 1967’den bu yana düzenlenen bu kupada en başarılı ülkeler arasında.

42 yılda finale en fazla takım gönderen ülke Güney Kore. Takımları 17 kez final oynadı ve 11 kez kupaya uzandı. Suudi Arabistan takımları ise 13 finalde 4 şampiyonluk ile onları takip ediyor. Japonya ise 10 finalde 7 şampiyonluk ile Suudilere göre daha az finalle daha çok şampiyonluk elde etmiş durumda. İran ise 8 finalde 3 şampiyonluk ile bu grubu takip ediyor. Daha sonra ise Çin Halk Cumhuriyeti 5 final ve 3 şampiyonluk, artık bu federasyona bağlı olmayan İsrail ise katıldığı 7 sezonda 4 final ve 3 şampiyonluk ile sıralamada yer alıyor. Katar ve Tayland 3 finalde 2 şampiyonluk elde etmiş 2 ülke. Birleşik Arap Emirlikleri ise 4 finalde 1 şampiyonluk elde edebilmiş. Asya Futbol Federasyonuna yeni dahil olan Avustralya, 2 finalde 1 şampiyonluk elde etmiş durumda. Bunun dışında final oynayan şampiyonluğa ulaşamayan Irak, Suriye, Umman ve Malezya gibi ülkeleri görüyoruz.

Kulüplerde ise geçmişte başarılı olan ve şu an kapanmış bazı takımlar bile var. En başarılı kulüpler Güney Kore’nin Pohang Steelers, Seongnam FC, Jeonbuk Hyundai Motors ve Suwon Samsung Bluewings kulüpleri; Suudi Arabistan’ın Al-Hilal ve Al-Ittihad kulüpleri, Japonya’nın Urawa Red Diamonds ve Jubilo Iwata kulüpleri, Çin Halk Cumhuriyeti’nin Guangzhou Evergrande kulübü. Güney Kore başta olmak Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerinin özellikle son 20 yılda kupada ön plana çıktığını daha öncesinde ise Arap ve İran ülkelerinin daha ön planda olduğu görülüyor. İlk yıllarda ise İsrail ve Tayland gibi uç örnekler var. Geçtiğimiz yıl yine bir Japon takımı kupaya kazanmıştı ve bu sefer de finalde bir Suudi takımını yenmişlerdi.

5.) 2018-19 AFC Şampiyonlar Ligi

Asya Şampiyonlar Liginin yaklaşık 50 yılının kazananlarının genel değerlendirmesi yapmıştık. Kupa, 1967’de başlamış ve 1972’de ara verilmiş; 1987’de tekrar harekete geçmişti. 1980’lerdeki detaylarını daha önce haturlamıştık. 2002-2003 sezonuna kadar Şampiyon Kulüpler Kupası iken Şampiyonlar Ligi’ne dönüşen kupada bu sezon finalde Suudi Arabistan’dan Al Hilal finalde Japonya’dan Urawa Red Diamonds’ı geçtiğimiz hafta sonu geçerek şampiyon oldu. Finalde Al Hilal 4 yabancı oyuncu ile sahadaydı: Hyun-soo Jang (Güney Kore), Andre Carillo (Peru), Sebastian Giovinco (İtalya) ve Batafembi Gomis (Senegal/Fransa); Urawa Red Diamonds ise Ewerton da Silva Pereira (Brezilya/Portekiz) ve Fabricio (Brezilya) ile 2 yabancı…

Her iki kulüp iki sezon önce de finalde karşılaşmış ve o zaman Japonlar kazanmıştı. Zaten bu iki kulüp tarihi başarılarla dolu ve ülkeleri Suudi Arabistan ve Japonya, kupa tarihinde 8 farklı kulüple 17 finalde 11 şampiyonluğu olan Güney Kore’den sonra en başarılı ikisi. Bu üçü bu sezon dörder takımla kupada gruplarda yer alırken dörder takımla yer alan diğer ülkeler Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Çin. Peki bu kupanın statüsü ne? AFC (Asian Football Confederation)’nin 46 üyesi var; ancak Şampiyonlar Ligi’ne puan olarak ilk 24 üyenin kulüpleri katılabiliyor. Onlar da Asya kıtasının büyüklüğü dolayısıyla Batı ve Doğu olarak 12’şer ülke olarak ikiye ayrılarak mücadeleye başlıyorlar. Ancak puan sıralamasında Asya’da ilk 24 sırada yer alan ülkelerden Şampiyonlar Ligi kriterlerini yerine getiremeyip kupaya katılamayanlar olabiliyor ki bu sezon bu durum Suriye ve Bahreyn’in başına geldi, yerlerine yenisi alınmıyor. Hem batıda hem doğuda 16’şar takımla başlayan gruplara toplam 24 takım doğrudan katılırken 8 takım, toplamda 27 takımın katıldığı eleme ve play off’lardan geliyor. Gruplarda ilk iki sırayı alanlar eleme usulü finale kadar oynamaya devam ediyorlar.

Bütün bu hikaye içinde çeyrek finale de 3 Suudi Arabistan, 1 Katar, 2 Japonya ve 2 Çin takımı yer aldı. Gruplarda oynayan 32 takımdan 24 tanesi ön planda yer alan 6 ülkeden. Dünyanın neresine gidersek kendi çapında bir endüstriyel futbol hikayesi yazılmaya devam ediyor…

6.) Güncel Asya Şampiyonlar Ligi Turnuva Formatı

Turnuva, on gruba ayrılmış 40 takımın bir grup aşamasıyla başlamaktadır. Bu aşama için kura çekilirken aynı ülkeden takımların aynı grupta yer almamasına dikkat edilmektedir. Grup aşaması iki bölgeye ayrılmıştır; ilk beş bölge Doğu Asya grubu ve diğer beş bölge ise Batı Asya grubudur. Her takım diğerleriyle kendi grup evinde ve deplasmanda karşılıklı olarak karşılaşır. Her gruptan birinciler ve ikinciler bir sonraki tura geçer.

Bu aşamada, bir gruptan kazanan takım, grup aşamasının kendi bölgesinden başka bir grubun ikincisine karşı oynar. İki karşılaşmanın toplam skoru 180 dakika sonra berabere kalırsa, rakibinin stadyumunda daha fazla gol atan takım ilerler. Hala berabere kalırsa, kulüpler artık deplasman golü kuralının uygulanmadığı uzatmalarda oynarlar. Uzatmalardan sonra beraberlik devam ederse, galip penaltı atışları ile belirlenecektir. Doğu ve Batı bölgeleri finale kadar bölüm halinde tutulmaya devam edilmektedir. Grup aşaması ve Son 16 maçları yılın ilk yarısında (Şubat-Mayıs) oynanırken, eleme aşaması ise yılın ikinci yarısında (Ağustos-Kasım) oynanır.

7.) AFC Kupası Formatı

AFC Kupası, AFC tarafından düzenlenen yıllık bir kıta kulüp futbolu turnuvasıdır. Turnuva öncelikle AFC sıralamasına göre en üst düzey AFC Şampiyonlar Ligi’nde doğrudan eleme turları oynamayan ülkelerden kulüpler arasında oynanmaktadır.

Al-Kuwait SC ve Al-Quwa Al-Jawiya, her biri üç şampiyonluk kazanan yarışma tarihinin en başarılı kulüpleridir. Kuveyt kulüpleri dört şampiyonluk kazanarak turnuvadaki en başarılı ülke haline getirmiştir. 2004 yılında turnuvanın başlamasından bu yana, Orta Asya’dan Özbekistan takımı FC Nasaf ve Güneydoğu Asya’dan Malezya takımı Johor Darul Ta’zim’in şampiyon olduğu 2011 ve 2015 hariç, her sezonun finalistleri Batı Asya’dan kulüpler arasından çıkmıştır. 2021 sezonundan bu yana AFC Kupası şampiyonu olan takıma, kendi ülke organizasyonlarında hak kazanmasalar dahi AFC Şampiyonlar Ligi eleme playofflarına katılma hakkı verildi.

8.) 2021 AFC Kupası

AFC üyesi 46 federasyon (Aralık 2020’de tam üye olan ve ilk sezonunda dahil edilmeyen Kuzey Mariana Adaları hariç), kulüplerinin AFC müsabakalarında son dört yıldaki performansına göre sıralanmıştır.
Konfederasyon beş bölgeye ayrılmıştır:
• Batı Asya Bölgesi, Batı Asya Futbol Federasyonu’na (WAFF) bağlı 12 federasyondan oluşur.
• Güney Asya Bölgesi, Güney Asya Futbol Federasyonu’na (SAFF) bağlı 7 federasyondan oluşur.
• Orta Asya Bölgesi, Orta Asya Futbol Federasyonu’na (CAFA) bağlı 6 federasyondan oluşmaktadır.
• ASEAN Bölgesi, ASEAN Futbol Federasyonu’na (AFF) bağlı 12 federasyondan oluşur.
• Doğu Asya Bölgesi, Doğu Asya Futbol Federasyonu’na (EAFF) bağlı 9 federasyondan oluşur.
AFC Şampiyonlar Ligi kontenjan tahsisi için her bölgedeki ilk beş federasyon hariç, diğer tüm federasyonlar AFC Kupası’na katılmaya hak kazanmıştır.
AFC Şampiyonlar Ligi eleme elemelerinde elenen 6., 11. ve 12. sıradaki federasyonların takımları, AFC Kupası grup aşamasına girmiştir.
Her bölgedeki kontenjanlar aşağıdaki gibi dağıtılır:
• 1’den 3’e kadar sıralanan federasyonların her birine iki doğrudan kontenjan
• 4. ila 6. sıradaki federasyonların her birine bir doğrudan ve bir play-off kontenjanı
• 7. veya daha düşük sıradaki federasyonların her birine bir play-off kontenjanı
Her federasyon için, maksimum toplam kontenjan sayısı, üst ligdeki uygun takımların toplam sayısının üçte biri kadardır.

9.AFC Şampiyon Kulüpler Kupası ve Şampiyonlar Ligi’nde Ülkelerin Dereceleri

10.)AFC Şampiyon Kulüpler Kupası ve Şampiyonlar Ligi’nde Bölgesel Kıta Federasyonlarının Dereceleri

11.) AFC Şampiyon Kulüpler Kupası ve Şampiyonlar Ligi’nde Kulüp Dereceleri

South Korea / Güney Kore

Japan / Japonya

Saudi Arabia / Suudi Arabistan

Iran / İran

China PR / Çin Halk Cumhuriyeti

Israel / İsrail

Qatar / Katar

Thailand / Tayland

United Arab Emirates / Birleşik Arap Emirlikleri

Australia / Avustralya

1 In 1974 the Israel FA was expelled from the AFC due to political pressure, and became a full UEFA member in 1994. As a result, Israeli clubs no longer participate in AFC tournaments but in their UEFA counterparts instead / Israil kulüpleri 1974 yılında AFC’den ayrıldı ve UEFA’ya katıldı.
2 Teams that no longer exist / Artık bu kulüpler yok

Kategori:Asya