3 Ocak 2021

Yeni Zelanda Kulüp Organizasyonları

ile Tolga Genç

1.) Yeni Zelanda Bölgesel Ligleri (1891-1900)

İngiliz denizciler, askerler ve yerleşimciler 19. yüzyılın ortalarından itibaren Yeni Zelanda’ya futbolu tanıttı. Organize turnuvaların yokluğunda, oyuncular ve hatta kulüpler genellikle futbol, ragbi, Viktorya (Avustralya) futbolu ve Gal futbolu arasında geçişler olan farklı formlarda oyunlar oynuyorlardı. İlk takımlarda oyuncu sayıları değişkendi ve tam olarak hangi oyunların karışımı olduğu da kayıtlarda belirsiz.

Bazı kaynaklara göre Yeni Zelanda’nın en eski kulübü olan The Northern Association Football Club of Dunedin 1888’de kuruldu. Wellington Futbol Federasyonu ise 1890’da faaliyete geçti ve ertesi yıl ilk turnuvasını düzenledi. Dört kulübün katıldığı bu turnuvayı Petone Wanderers kazandı. Katılan diğer kulüpler Rovers, Queens Park ve Wellington Rowing Club’tı. Öte yandan 1890’da Canterbury, Wellington’u Christchurch’te ağırlamış ve karşılaşmayı 2-0 kazanmıştı. Sonraki yıl Wellington, Newtown Park’ta rövanş karşılaşmasında önemli bir kalabalık önünde 1-0 galip gelmişti. 1892’de Wellington’da Queens Park zafere ulaşmış ve bir önceki şampiyon Petone 4.sırada yer almıştı.

Glasgow kentinden olan ve Yeni Zelanda’da iş yapan Robert Brown, bu karşılaşmayı izlemiş ve o akşam bir yemek sırasında eyaletler arasında rekabet için bir kupa düzenleyeceğini söylemişti. İlk olarak Christchurch’te oynanan ve Wellington tarafından kazanılan Brown Shield, turnuva kurallarına göre eyalet futbol şampiyonluğunun sembolü haline geldi. Bu turnuvada Canterbury, Otogo ve Auckland da vardı. 1893’te Petone Wanderers, Rowing Club ile birleşmişti ve bu yeni kulübün adı United oldu. Bu sezon turnuvada bütün karşılaşmaları kazanan Rovers başarılı oldu. Wellington’da düzenlenen Brown Shield’te Otago, Auckland’ı 4-1 yenerek şampiyon oldu.

1894 yılında ise Auckland bölgesinde Auckland United bütün karşılaşmalarını kazanarak şampiyon olurken diğer takımlar sırasıyla North Shore AFC, West End ve Grafton AFC’ydi. Wellington’da Swifts lige dahil olurken Rovers şampiyon Queens Park ikinci oldu.

1895’te ise Wellington’da takım sayısı arttı ve Thistle, Thorndon and Diamond FC eklendi. Swifts ikinci sezonunda şampiyon, Thistle ilk sezonunda ikinci oldu.

Sonraki sezon United, 1897’de Diamond ligden çekildi ve ilk iki sıra değişmemişti. Auckland bölgesinde her üç sezonda şampiyon United oldu. Brown Shield’te 1895 ve 1896’da Auckland, 1897’de Ruahine zafere ulaştı.

1898 yılında sezon öncesinde Thorndon ligden çekildi ve Petone dahil oldu. Ligi Rovers şampiyon, Queens Park ikinci olarak tamamlamıştı. Auckland’da ise yine United şampiyon olurken Brown Shield’te de Wellington’a üstünlük sağladı.

1899’da Thistle ligden çekilirken Diamond geri dönmüştü ve ligi de ikinci sırada tamamlamışlardı. Birinci bir önceki sezon gibi yine Rovers olmuştu. O sezon Brown Shield düzenlenmedi. Auckland bölgesinde United’ın üstünlüğü devam etmekteydi. 1900 yılına gelindiğinde ise Diamond, bu sefer Rovers’ı geçerek zafere ulaştı. Auckland bölgesinde ise Grafton şampiyonluğu elde etti. Brown Shield’te Otago bölgesi zafere ulaştı. Bu bölgenin 1894’ten itibaren düzenlenen turnuvasının detay sonuçları bulunmuyor ancak şampiyonları belli: Hep Roslyn zafere ulaşmış, sadece 1898 yılında Wakari şampiyon olmuş.

2.) Yeni Zelanda Bölgesel Ligleri (1900-1918)